دوپینگ پرست جپچیرچیر، دوومیدانی کنیا را در بحران تازه‌ای فرو برد

واحد یکپارچگی دوومیدانی (AIU) روز جمعه گذشته اعلام کرد که نمونه‌ای که از جپچیرچیر در ماه ژوئیه گرفته شده، حاوی ماده ممنوعه EPO بوده است. این نمونه شش هفته پیش از قهرمانی او در ماراتن سیدنی ثبت شده بود.

جپچیرچیر ۳۳ ساله، قهرمان فعلی ماراتن زنان جهان است که سال گذشته در توکیو طلا گرفت. او همچنین سه بار قهرمانی نیمه‌ماراتن جهان را در کارنامه دارد. او در سال ۲۰۲۱ قهرمان ماراتن نیویورک شد، سه ماه پس از طلای المپیک توکیو، و سپس در سال ۲۰۲۲ ماراتن بوستون و در سال ۲۰۲۴ ماراتن لندن را فتح کرد.

با این پیروزی‌ها، جپچیرچیر تنها دوندگانی شد که در تاریخ، در هر دو بخش مردان و زنان، قهرمانی نیویورک، بوستون و المپیک را به دست آورده است. او اکنون دهمین برنده مسابقات ماراتن‌های بزرگ جهان است که از سال ۲۰۱۷ به بعد تعلیق می‌شود و ۹ نفر از این ۱۰ نفر کنیایی هستند.

آلبرت کوریر (Albert Korir)، برنده ماراتن نیویورک در سال ۲۰۲۱، نیز در ماه مارس به دلیل سه تخلف دوپینگ جداگانه با ماده Cera به پنج سال محرومیت محکوم شد. جپچیرچیر همچنین دومین قهرمان ماراتن المپیک زنان از کنیا است که آزمایشش مثبت می‌شود؛ پیش از او جِمایما سامگونگ (Jemima Sumgong)، برنده طلای ریو ۲۰۱۶، به دلیل مثبت شدن تست EPO و بعدها جعل مدارک پزشکی، به هشت سال محرومیت محکوم شد.

در حال حاضر ۱۴۸ ورزشکار کنیایی در رشته دوومیدانی محرومیت فعال دوپینگ را سپری می‌کنند که بیش از هر کشور دیگری است. از زمان تأسیس AIU در سال ۲۰۱۷، بیش از ۳۰۰ کنیایی محروم شده‌اند.

هلن اوبیری (Hellen Obiri)، مدافع عنوان قهرمانی ماراتن زنان نیویورک از کنیا، در نشست خبری پیش از مسابقه امسال برای دومین سال پیاپی با پرسش‌هایی درباره شهرت دوپینگ کشورش مواجه شد. سال گذشته نیز روت چپنگتیچ (Ruth Chepngetich)، دارنده رکورد جهانی ماراتن زنان، به دلیل مثبت شدن تست ماده مدر HCTZ به سه سال محرومیت محکوم شد، اما رکورد جهانی او با زمان ۲:۰۹:۵۶ همچنان پابرجاست.

با این حال، انتقادها تنها متوجه کنیا نیست؛ در همین هفته سه دونده اتیوپیایی نیز از سوی AIU محروم شدند. رُوتی آگا (Ruti Aga)، برنده پیشین ماراتن توکیو، نیز اوایل این ماه به دلیل ارائه نسخه جعلی برای توضیح تست دوپینگش به شش سال محرومیت محکوم شد.

در همین حال، کنیا ماه گذشته میزبانی مسابقات جهانی دوومیدانی ۲۰۲۹ را به دست آورد؛ موضوعی که با توجه به سابقه دوپینگ این کشور، نگرانی‌هایی را برانگیخته است. راس تاکر (Ross Tucker)، دانشمند ورزشی اهل آفریقای جنوبی، در این باره گفت که تهدید به پس گرفتن میزبانی، مشکل را حل نمی‌کند و تنها ممکن است شمار تست‌های مثبت را کاهش دهد، نه ریشه فساد را.