پرونده فساد در بسکتبال یونان؛ رئیس فدراسیون و همکارش مقابل بازپرس

پرونده‌ای کیفری که پس از ماه‌ها تحقیق محرمانه مقدماتی از سوی دادستانی آتن تنظیم شده، موجی از واکنش در ورزش یونان برپا کرده است. بر پایه این پرونده، تحقیق قضایی کامل آغاز شده و شش قرار بازداشت برای اتهامات سنگین از جمله رشوه، فساد و مداخله غیرقانونی با هدف دستکاری نتایج مسابقات بسکتبال در بازارهای شرط‌بندی صادر شده است.

بر اساس اسناد رسمی پرونده، دامنه تحقیق نزدیک به یک دهه، از ژوئن ۲۰۱۶ تا مارس ۲۰۲۶، را دربر می‌گیرد و به بالاترین سطوح فدراسیون بسکتبال یونان (EOK)، کمیته مرکزی داوری آن (KED) و داوران سرشناس شاغل و پیشین می‌رسد. کنستانتینوس متوس (Konstantinos Metos)، بازپرس نهم آتن، با موافقت آپوستولوس گرامنوس (Apostolos Grammenos)، دادستان، قرار بازداشت شش نفر را صادر کرده است. حداکثر مجازات جرایم تحت تحقیق ده سال زندان است.

این شش نفر عبارت‌اند از: وآنگلیس لیولیوس، رئیس فدراسیون که در کیفرخواست «رئیس عملی باشگاه پرومیتئاس پاتراس (Promitheas Patras BC)» خوانده شده؛ ایلیاس کورومیلاس (Ilias Koromilas)، داور بین‌المللی پیشین و مشاور ویژه داوری فدراسیون؛ گیورگوس ماوراگانيس، تاجر و همکار نزدیک رئیس فدراسیون؛ واسو تساروخا (Vaso Tsaroucha)، داور بین‌المللی بسکتبال؛ پتروس پاپاپترو (Petros Papapetrou)، داور لیگ برتر؛ و تاسوس پیلویدیس (Tasos Piloidis)، داور پیشین و عضو کمیته مرکزی داوری فدراسیون.

دادستانی بدون احضار قبلی مظنونان برای ارائه توضیحات مقدماتی، مستقیماً اتهام کیفری و قرار بازداشت صادر کرده و به بند ۲ ماده ۲۴۴ قانون آیین دادرسی کیفری یونان استناد کرده است. مبنای این تصمیم آن بوده که شواهد جمع‌آوری‌شده نشان می‌دهد متهمان همچنان در بسکتبال فعال‌اند و خطر ارتکاب جرایم بیشتر وجود دارد. ماوراگانيس و کورومیلاس در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ مقابل بازپرس حاضر شدند و برای آماده‌سازی دفاعیه خود مهلت گرفتند؛ حضور بعدی آن‌ها به ترتیب ۲۵ و ۲۶ اکتبر تعیین شد و تا آن زمان در بازداشت ماندند.

تحقیق کیفری با شکایت رسمی باشگاه ماروسی (Maroussi BC) از طریق مدیرعامل آن، تئوفانیس تارناتوروس (Theofanis Tarnatoros)، در ۱۶ آوریل ۲۰۲۶ آغاز شد که در ۱۳ مه تکمیل شد. این شکایت به کمیته اخلاق فدراسیون، کمیته ورزش حرفه‌ای (EEA) و پلتفرم ملی یکپارچگی ورزش (EPATHLA) ارسال شد و همراه آن، اظهارنامه سوگندخورده ایلیاس پاپاتئودورو (Ilias Papatheodorou)، مربی بسکتبال که بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ هدایت پرومیتئاس پاتراس را بر عهده داشت، و تصاویری از پیام‌های رد و بدل‌شده میان او و لیولیوس ضمیمه شده بود.

بر پایه این اظهارنامه و پیام‌ها، ادعا شده لیولیوس با وجود واگذاری سهام خود در باشگاه پیش از انتخابش به ریاست فدراسیون در سال ۲۰۲۱، همچنان کنترل مؤثر بر پرومیتئاس پاتراس را در دست داشته است. در بخشی از این پیام‌ها، تصمیم‌گیری درباره نقل و انتقالات، قراردادها و فروش بازیکنان به او نسبت داده شده و در پیامی دیگر، آگاهی زودهنگام او از ترکیب داوران یک مسابقه حساس پیش از اعلام رسمی مطرح شده است.

همچنین در شکایت تکمیلی ماروسی به کمیته ورزش حرفه‌ای در ۱۳ مه ۲۰۲۶ ادعا شده که هنگام انتقال ۸۶٫۶۲ درصد سهام باشگاه پرومیتئاس در ژوئیه ۲۰۲۰، ۲۴٫۶۲ درصد به یکی از بستگان نزدیک لیولیوس رسیده و ۳۰ درصد دیگر در اختیار همسر یکی از اعضای هیئت‌مدیره فدراسیون بوده است.

در تحولی تعیین‌کننده، دادستانی با استناد به بند ۵ ماده ۱۳۲ قانون ۲۷۲۵/۱۹۹۹ که برای افشاکنندگان دستکاری مسابقات تخفیف در نظر می‌گیرد، در تصمیم‌های ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ از طرح اتهام کیفری علیه وآنگلیس تساپاس (Vangelis Tsapas)، مالک پیشین باشگاه‌های فاروس کراتسینی و یونیکوس نیکایاس، و داوری با حروف اختصاری F.K. خودداری کرد. هر دو شهادت مفصلی درباره شیوه فعالیت ادعایی این شبکه ارائه داده‌اند.

تساپاس در اظهارات سوگندخورده خود در ۳۱ ژوئیه و ۴ سپتامبر ۲۰۲۶ مجموعه‌ای از جلسات، تراکنش‌های مالی و مسابقاتی را توصیف کرده که به گفته او از پیش تبانی شده بودند. این روایت‌ها مستقیماً در اتهامات مندرج در قرارهای بازداشت گنجانده شده است. بر اساس یکی از این قرارها، در ۱۵ مارس ۲۰۱۸ به داور مبلغ ۵٬۰۰۰ یورو برای تأثیرگذاری بر نتیجه مسابقه فاروس لاریسا و آریس در ۱۷ مارس ۲۰۱۸ به سود فاروس وعده داده شد و پول در یکی از هتل‌های مرکزی شهر تحویل داده شد؛ فاروس آن بازی را ۸۱ بر ۷۶ برد.

در بخش دیگری از این شهادت‌ها، ادعا شده در ۱ اکتبر ۲۰۱۹ از تساپاس خواسته شد پیش از دیدار یونیکوس نیکایاس و پرومیتئاس پاتراس در ۵ اکتبر ۲۰۱۹ مربی استخدام نکند و «راحت بازی کند و ببازد». در ازای آن، به گفته او، تسهیلات نقدی ۵۰٬۰۰۰ یورویی و داوری مساعد در بازی بعدی یونیکوس مقابل پائوک در ۱۲ اکتبر ۲۰۱۹ وعده داده شد. به گفته تساپاس، لیولیوس در این گفت‌وگو از طریق تلفن حضور داشت و ضمانت داد. پس از بازی در پاتراس که پرومیتئاس ۸۷ بر ۸۰ برد، تساپاس مدعی شد لیولیوس ساعت ۸ شب بیرون پارک پرومیتئاس ۵۰٬۰۰۰ یورو در خودرو و در بسته‌های اسکناس ۱۰۰ یورویی بانک ملی یونان به او تحویل داد.

در اسناد قضایی، چند مسابقه و ترتیب‌های ادعایی دیگر نیز زیر ذره‌بین قرار گرفته است، از جمله دیدار یونیکوس و پانیونیوس در ۲۱ دسامبر ۲۰۱۹، پائوک و یونیکوس در ۲۷ دسامبر ۲۰۲۰، پریستری و پرومیتئاس در ۴ آوریل ۲۰۲۱ و پرومیتئاس و آ.ا.ک در ۱۴ آوریل ۲۰۲۱. همچنین به دیدارهای موسوم به سفر به آبگرم و «لطف‌هایی که ردپا باقی می‌گذارند» میان سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ اشاره شده است. تساپاس در شهادت خود گفته در ژوئن ۲۰۲۱ از او خواسته شد برای ریچارد استوکس (Richard Stokes)، مدیر داوری لیگ یورو در آن زمان، تعطیلاتی طولانی ترتیب دهد؛ تعطیلاتی که قرار بود از ۲۲ ژوئیه تا ۹ اکتبر ۲۰۲۱ برگزار شود. تحقیقات ادامه دارد و انتظار می‌رود چند داور دیگر که نامشان در پرونده آمده، در هفته‌های آینده برای بازجویی احضار شوند.